TÜBİTAK ULAKBİM’in 11 Nisan 2016 tarihinde düzenlediği “TR Dizin Editör Çalıştayı”nda bilimsel yayın hazırlanması ve  yayınlanmasında, hakemlik süreçleri ve etik konular ile bilimsel süreli yayınların kalitesinin ve uluslararası farkındalığın artırılması, bu süreçlerde karşılaşılabilecek sorunlara çözüm önerileri paylaşıldı.  Ayrıca TR Dizin’in önemi ve değerlendirme süreçleri ve kriterlerinden bahsedildi.

Çalıştaya çok sayıda yayıncı ve üniversitelerden katılım sağlandı. Çalıştay, diğer üniversitede bulunan editörleri de bir araya getirerek karşılaşılan sorunların tartışıldığı, çözüm önerilerinin ele alındığı bir ortamı da yarattı.

Çalıştay’da Ulusal Yayınların Stratejik Önemi (Prof. Dr. Çetin Erol- YÖK Genel Kurul Üyesi), Bilimsel Yayıncılık ve Editörlük Misyonu (Prof. Dr. Yeşim Gökçe Kutsal – Hacettepe Üniversitesi), TR Dizin Süreçleri (Sibel Tabanlıoğlu – TÜBİTAK ULAKBİM) ve Dergi Değerlendirme Kriterleri (Mehmet Boz – TÜBİTAK ULAKBİM) konuları ele alındı.

Bilimsel Süreli Yayıncılıkta Hakemlik ve Etik Sorunlar ana başlığında Sosyal Bilimlerde Araştırma ve Yayıncılık Etiği (Prof. Dr. Mehmet Barca – Rektör, Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi), Yaşam ve Sağlık Bilimlerinde Yayıncılık Etiği (Prof. Dr. Nazmi Zengin – TR Dizin Komite Üyesi, Necmettin Erbakan Üniversitesi), Yaşam Bilimlerinde Araştırma Etiği ve Yasal Boşluklar (Prof. Dr. Hilal Özdağ – TR Dizin Komite Üyesi, Ankara Üniversitesi), Sosyal Bilimlerde Bilimsel Yazı Değerlendirme Süreci (Prof. Dr. Yaşar Aydemir – TR Dizin Komite Üyesi, Gazi Üniversitesi) ve  Yaşam ve Sağlık Bilimlerinde Bilimsel Yazı Değerlendirme Süreci  (Prof. Dr. Bünyamin Şahin – TR Dizin Komite Üyesi, On Dokuz Mayıs Üniversitesi) konuları tartışıldı.

 

Kavramlar Üzerinde Tartışıldı

Çalıştay’da öncelikle kavramların üzerinde duruldu. “Ulusal Yayın” nedir? Hangi yayınlar ulusal bazda değerlendirilmelidir? Sorusuna karşılıklı tartışmalar sonucunda ulusal yayının ülkemizde olsun olmasın, hakem, yayın ve editörlerinin, yani bilim insanlarının ülkemizden olduğu her yayın organı, dili ne olursa olsun, “ulusal yayın” organı olduğu görüşüne varıldı. Daha sonra  “stratejik önem” kavramının üzerinde duruldu.  Ulusal yayınların uluslararası platformlarda yer alması, bunun için üretilen dergilerin içeriğinin, kalitesinin, üretilen bilgilerin, disiplinlere getirilen yeni yaklaşımların bizim uluslararası alanda stratejik önemimiz olduğu belirtildi.

Bilimsel Yayıncılıkta Kriterlere Dikkat Çekildi

Kurumların, yayıncıların hakemli dergi yayınlarken dikkat etmesi gereken hususlar, editöryal süreçler olması gerekenler ve olanlar anlatıldı. Bilimsel yayıncılıkta hakemlerin sorumluluğu, editörlerin görevleri, yayın politikası oluşturma süreçleri ele alındı.

Yayıncılıkta doğrulamak, kayıt, yayma ve arşivlemenin amaçlanması gerektiği vurgulandı. Hakemli bir dergi çıkarılırken aşağıdaki kriterlere dikkat çekildi:

  • Alan ve kapsam
  • İçeriğin kalitesi
  • Düzenli çıkması
  • Makalelerin danışmanların süzgecinden geçmiş olması
  • Özgün
  • Şeffaf
  • Etik kurallara uygun olma
  • Yazım kurallarına uygun olma
  • Yayın politikasına uygun olma

Bunun yanında ulusal yayınların uluslararası dizinlerde endekslenmesi için çaba sarf edilmesi gerektiği vurgulandı. Hakem seçilirken derginin içeriğine uygun, alanında uzman kişilerden oluşması gerektiğine, bilimsel bir çalışmanın alanında uzman en az iki hakeme gönderilmesine bir olumsuz, bir olumlu rapor çıktığında üçüncü hakeme başvurulmasına dikkat çekildi.

Bilimsel çalışmaların hakemler tarafından değerlendirilirken olumlu – olumsuz raporların yazarlarla paylaşılması, böylece yazarın hevesinin kırılmaması ve emeğinin boşa gitmemesi ve yazara bir başka dergiye başvururken hatalarını düzeltme şansı verilmesi gerektiği belirtildi. Bilimsel yayınların değerlendirme sürecinde hakemlere gönderilecek “standart değerlendirme formu” olması gerektiği vurgulandı.

 

TR Dizin Kriterlerinden Bahsedildi

Yukarıda bahsedilenlerin ışığında TÜBİTAK ULAKBİM TR Dizin (Eski adı Ulusal Veri Tabanları-UVT) kriterleri, değerlendirme süreçleri anlatıldı. ULAKBİM olarak Türkiye’nin bilimsel bilgi birikimini yansıtacak ürünler geliştirmeyi amaçladıklarını söylediler. Bu kapsamda gerçekleştirdikleri çalışmaların en önemlileri arasında, araştırmacıların ulusal ve bilimsel içeriğe elektronik ortamda erişimlerini sağlamak amacıyla uluslararası standartlara uygun olarak TR Dizin’in geliştirildiğinden bahsedildi.

TR Dizin’in; Sağlık Bilimleri (Tıp), Mühendislik ve Temel Bilimler, Sosyal ve Beşeri Bilimler, Yaşam Bilimleri ve Hukuk olmak üzere 5 ayrı temel konu alanında hizmet veriyor.

TR Dizin’in içeriğini oluşturan ulusal bilimsel dergiler, ULAKBİM TR Dizin uzmanları ile ilgili konu alanlarındaki uzman ve akademisyenlerden oluşan komiteler tarafından “Dergi Değerlendirme Kriterlerine” bağlı olarak belirlendiğine vurgu yapıldı.

Dergi Park ve TR Dizin’in birbirinden farklı platformlar olduğu üzerinde duruldu.

TR Dizin’in 5 alanda verdiği hizmetlerde bilimsel yayın sayılarının; Sağlık Bilimleri (Tıp) Alanında  – 157, Mühendislik ve Temel Bilimler –  42, Sosyal ve Beşeri Bilimler – 263, Yaşam Bilimleri  – 52 ve Hukuk  – 35 olduğu dile getirildi.

 

Gülden Aydın Pınarcı

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: